Het waarom van onderwijs
We verkennen de leersystemen van morgen en bevragen het onderwijssysteem van vandaag.
operation education, education, onderwijs, onderwijsvragen, waarom, waartoe, vragend veranderen, Claire Boonstra
1013
post-template-default,single,single-post,postid-1013,single-format-video,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,columns-4,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.1,wpb-js-composer js-comp-ver-5.0.1,vc_responsive

Het waarom van onderwijs

Registratie van de TED talk van Claire Boonstra tijdens TEDxAmsterdamED op 26 maart 2015. De talk is een verkorte versie (8 minuten) in het Engels van het verhaal hieronder:

Heb je je ooit afgevraagd of de beslissingen die je neemt worden gedreven door wat je weet of voelt wat goed is? Of zijn deze beslissingen simpelweg gedreven door je gewoonten, door wat je gewend bent?

Ieder van ons neemt beslissingen als het om onderwijs gaat. Als ouder beslis je welke school je kiest voor je kind en hoe je je kinderen tijdens hun schooljaren ondersteunt en stimuleert. Als jongere beslis je zelf welke school of universiteit je kiest. Als leraar beslis je over de manier waarop je de lessen inricht. Als directeur van de school beslis je over de manier waarop de school wordt vormgegeven en waarop het team wordt ondersteund. Als politicus beslis je over de wijze waarop het geld wordt besteed.

Maar waarop baseer je die beslissingen? Wat drijft jouw besluitvorming?

 

Gestage maar langzame verandering

De afgelopen jaren, waarin we een beweging creëerden die gericht is op het transformeren van het onderwijs, leerde ik dat er al heel veel bekend is, dat er minstens zoveel geprobeerd is of dat het zelfs al bestaat. En ik zag en ondervond dat – hoera! – dingen veranderen in het onderwijs, gestaag en langzaam. Maar waarom gebeurt het niet sneller en fundamenteler?

Ik zag, tot mijn grote verrassing, geweldig aanbod van goed onderwijs. Er zijn veelal verborgen, maar heel interessante en inspirerende voorbeelden van ander onderwijs – beter onderwijs naar mijn mening. Maar zelfs als deze voorbeelden meer bekendheid zouden krijgen bij het grote publiek, zouden ze nog steeds een zware tijd hebben. Simpelweg omdat wijzelf te bang zijn om een ​​vorm van onderwijs te kiezen die niet past bij wat we gewend zijn. Er is geen, of zeer weinig, vraag naar alternatieve invulling van onderwijs – althans niet vanuit de massa. En als er geen ‘vraag’ is, waarom zou het ‘aanbod’ dan in beweging komen?

 

Het is de gewoonte

Mensen hebben me vaak gevraagd: Wie is je vijand? Wie werpt de barrières op? Het is niet de minister, het zijn niet de leraren, het zijn niet de wetten. Het is de gewoonte. De gewoonte om te denken dat ‘ze’ er wel over nagedacht zullen hebben. Dat er een goede reden zal zijn waarom de dingen op juist die manier zijn ingericht.

Dit is wat ik zelf ook lange tijd dacht. Dat ‘ze’ erover nagedacht hebben. Althans, dat is waar mijn man en ik van uitgingen bij de keuze van een traditionele school voor ons oudste kind.

Ik herinner me nog precies waar ik was, het was op de parkeerplaats van een universiteit, toen ik besefte dat de manier waarop we dingen doen in het onderwijs niet gebaseerd is op wat we weten over hoe leren en ontwikkelen werkt. Het is ook niet gebaseerd op wat logisch is, gezien de realiteit van vandaag. En ook niet op wat echt waardevol is voor leerlingen of voor de samenleving.

En ik was geschokt. Hoe kunnen we dat ontkennen? Hoe kunnen we, terwijl de keuze van de school voor onze kinderen zo belangrijk is, niet nadenken over dat wat er echt toe doet en wat echt werkt? Hoe komt het dat ik vele vragen niet heb gesteld, ook al had ik het sluimerende gevoel dat er iets niet in orde was?

Op dat moment heb ik besloten om mezelf en andere mensen vragen te stellen.

 

Waarom willen we dat kinderen stilzitten?

Een van de meest nuttige en geprezen kwaliteiten van een kind van vandaag is de mogelijkheid om stil te zitten. Maar weet je dat stilzitten een van de meest ongunstige posities is voor leren? Wist je dat beweging heel belangrijk is voor de verwerking van gegevens? En dat veel bewegen op jonge leeftijd levenslang een positief effect heeft op de fitheid van je hersenen? Vraag de hersenwetenschappers hoe dit allemaal werkt en zij zullen het je vertellen. Dus, waarom doen we het nog zo? Omdat onze systemen niet zijn ingericht om tegemoet te komen aan veel beweging? Als dat zo is, waarom veranderen we het dan niet?

 

Waarom hebben we lange zomervakanties?

We hebben lange zomervakanties omdat kinderen hun ouders moesten helpen bij het oogsten. Is dat vandaag nog steeds logisch? Natuurlijk niet. Integendeel – het is bewezen dat kinderen die thuis geen stimulerende omgeving hebben, achterblijven in hun ontwikkeling en extra tijd en inspanning nodig hebben om het in te halen. En repetitie en herhaling zijn onderdeel van het leren – dat is ook een reden waarom een ​​wekenlange pauze niet erg gunstig is. Dus, waarom doen we het nog zo? Omdat het een recht is dat we verworven hebben en waaraan we gewoon ontzettend gewend zijn?

 

Waarom hebben we jaarklassen?

Ik kan ver teruggaan in de tijd voor de vergelijking met het industriële tijdperk, maar dat voert nu te ver. Iedereen die meerdere kinderen heeft, zal bevestigen dat elk kind zich in een geheel ander tempo en ritme ontwikkelt. Jaarklassen impliceren niet alleen een cognitieve norm, ze impliceren ook een sociale norm: wanneer je als een leerling andere interesses hebt dan de rest van de klas, is het moeilijk daar aansluiting te vinden en vast te houden aan wat je belangrijk en leuk vindt.

Yearclasses visual TED talk

Ik kan weinig goede redenen bedenken om vast te houden aan jaarklassen, anders dan onze gewoonte en de wetenschap dat ‘dit gewoon de manier is waarop we de scholen hebben georganiseerd’. Jij wel? 

 

Waarom splitsen we kinderen in hoger versus lager?

Dit doen we niet alleen op school, maar veelal ook in de samenleving. Naar mijn mening is dit nog een overblijfsel van het oude industriële en pre-digitale tijdperk waarin een top-down hiërarchie de enige manier was om informatie en kennis over te dragen.

Screen-Shot-2015-03-25-at-18.17.28

Hoe hoger je klimt in de hiërarchie, hoe hoger je status, inkomen, waardering en hoe meer toegang je hebt tot informatie. We hebben dit denken naar het onderwijs overgebracht om onze kinderen compleet voor te bereiden op een plaats in die hiërarchie en daarbij diverse meetpunten vastgesteld om de plek te bepalen die ze in de hiërarchie kunnen verwerven. 

Grote organisaties hebben deze hiërarchische structuur misschien nog, maar ze lijken de strijd te verliezen met organisaties die volledig gebaseerd zijn op hoe teams het beste werken: als vrije autonome netwerken. Aangedreven door het internet. In de wereld van vandaag en morgen is er niet zoiets als ‘meer of minder waardevol’ gebaseerd op ‘hoger versus lager’. Doe alleen maar je ogen dicht en denk aan die mensen die waardevol zijn voor je leven of je organisatie. Een grote kans dat je verpleegkundigen, timmerlieden, moeders of leerkrachten zult noemen. En niet de hoog opgeleide consultants, bankiers of managers. Dus, waarom splitsen we kinderen nog steeds in hoger en lager als er zo veel redenen zijn om dit niet te doen? 

 

Wie is ons onderwijssysteem?

Deze vraag kwam op terwijl ik in gesprek was met Alette Baartmans – een fantastische vrouw. Daar zaten we op een terras in Amsterdam, ons afvragend wie eigenlijk de controle over ons systeem heeft. Wie heeft de leiding? Wie beslist? Weet iemand het? We kwamen er zelf niet uit.

Alette heeft daarop samen met de Algemene Rekenkamer een specificatie gemaakt van de onderwijsbegroting van het Ministerie van Onderwijs. Er is hier in Nederland een budget van 33 miljard beschikbaar voor onderwijs en ze maakten een overzicht van waar dit geld aan wordt besteed. Het werd een lange lijst van organisaties – waaronder scholen natuurlijk, maar ook vakbonden, diverse gemeenten, coöperaties, verenigingen en adviseurs. Van velen had ik nog nooit gehoord. Ze ontvangen allemaal geld van de staat, wat betekent dat ze geld van ons, belastingbetalers, ontvangen om het onderwijs in te richten. Weten we waarom ze dit geld krijgen? Zullen ze het zelf nog weten? Hebben ze zich ooit afgevraagd waarom ze bestaan, op welke wijze ze bijdragen aan het leren en aan de leerlingen zelf, en of ze nog steeds nodig zijn in de wereld van vandaag – of zijn ze vooral aan het overleven? 

 

En dan is de belangrijkste vraag van allemaal: Wat is het doel van het onderwijs? Waarom gaan we naar school?

Heb je jezelf ooit deze vraag gesteld? Is het doel van onderwijs het halen van een ​​diploma? Is het om voorbereid te zijn op een baan? Wat als de rol van banen en een diploma fundamenteel verandert, zich ontwikkelt? En wat is het doel van een school? Er zijn heel wat scholen die in hun schoolplan schrijven dat het hun doel is om aan de minimumeisen van de onderwijsinspectie te voldoen. 

Overweeg dit eens:
Kinderen die vandaag geboren worden hebben een levensverwachting van ongeveer 100 jaar. Hoe kun je voorbereid zijn op een leven van 100 jaar in een maatschappij die steeds sneller verandert? Is er een mogelijkheid te voorspellen welke vaardigheden en kennis waardevol zullen zijn voor hun eerste baan, laat staan ​​voor hun hele leven? Of komt het neer op een ​​aantal zeer fundamentele dingen? 

 

Bronnie Ware

Bronnie Ware, een Australische verpleegkundige in de palliatieve zorg, verzorgde honderden mensen in de laatste twaalf weken van hun leven en heeft een beroemd boek geschreven met de titel ‘The Top Five Regrets of the Dying’

Screen-Shot-2015-03-25-at-18.19.13

[Nr 2: vooral voor mannen]

Dit is ook helemaal in lijn met bijna elke TED talk. En bijna elke andere motiverende speech.

Dus als het aankomt op het doel van het onderwijs, draagt ons onderwijssysteem dan voldoende bij aan de juiste balans tussen persoonlijke voorbereiding op het leven en de vaardigheden die nodig zijn om bij te dragen aan de economie? Zijn deze twee conflicterend? 

 

We hebben mensen nodig 

Voordat ik minder dan 3 jaar geleden besloot over te stappen naar het onderwijs, was ik mede-oprichter van het technologie bedrijf Layar. We hadden behoefte aan specialisten op het gebied van augmented reality. Die mensen komen niet van de universiteit, en tegen de tijd dat een nieuwe studie is opgezet en geaccrediteerd, zal de techniek rondom augmented reality fundamenteel veranderd zijn of is het mogelijk zelfs overbodig geworden. Dus waar waren we naar op zoek? Naar mensen. Mensen met unieke eigenschappen die niet kunnen worden geautomatiseerd en gerobotiseerd. Met eigenschappen zoals creativiteit, verbeelding, intuïtie, ondernemerschap, de mogelijkheid om zich te uiten, om samen te werken, om flexibel en wendbaar te zijn. Om totaal nieuwe en onwaarschijnlijke dingen te creëren. Om een ​​artiest te zijn. We hadden mensen nodig die weten wie ze zijn, waar ze goed in zijn, wat ze het liefste doen en hoe ze dat van waarde kunnen laten zijn voor anderen. 

Moet het onderwijs voorbereiden op de toekomst?

Dat is mijn vraag met betrekking tot het doel van onderwijs. Of moet het onderwijs mensen zodanig uitrusten dat zij niet alleen hun leven, maar ook de samenleving vorm kunnen geven, gezien het feit dat alles aan het veranderen is en we geconfronteerd worden met exponentiële verandering? 

 

Terug naar jou 

Als beslisser in het onderwijs – of je nu een ouder, leraar, ondernemer, schoolleider of politicus bent: weet je waarom je de dingen op jouw manier doet? Heb je een antwoord op de vraag: Wat is het doel van het onderwijs? En zo ja, handel je daarnaar? 

Ik stel je vandaag deze vragen, maar wil je ook vragen om te helpen. Het punt is dat we er met elkaar niet echt over praten. Er wordt tussen de verschillende belanghebbenden in het onderwijs, tussen ouders, schoolleiders, leraren, politici, instituten, uitgevers et cetera, heel weinig gesproken over het ‘waarom’ van het onderwijs. 

De afgelopen drie jaar, waarin ik mijn leven heb gewijd aan onderwijs, merkte ik dagelijks dat mensen een mening hebben over onderwijs, een sterke mening zelfs. Het is van belang dat jij, als stakeholder in het onderwijssysteem, hardop denkt. 

Waarom? Ik heb iets interessants opgemerkt en dat keert alsmaar terug in de verschillende netwerken die we hebben opgebouwd, zoals Operation Education en United4Education. 

 

Vraag & aanbod

Mensen blijken zoveel gedeelde opvattingen te hebben over hoe het onderwijs zou moeten zijn. En als mensen hun gevoelens hebben geuit, en zich een voorstelling kunnen maken van hun ‘ideale’ leeromgeving, gaan ze plotseling op zoek naar scholen of leeromgevingen die aan hun eigen ideaalbeeld voldoen. Ze passen de manier waarop ze handelen aan, als leraar, als ouder, als leider. Ze bespreken hun standpunten met andere belanghebbenden en tonen belangstelling voor de inzichten van anderen.

Wat gebeurt hier op grotere schaal? Een vraag wordt gecreëerd. Een vraag die het aanbod in beweging brengt. Omdat mensen zullen bewegen van het onderwijs dat uitsluitend gebaseerd is op gewoonten en conventies, naar scholen die het beter doen.

Dus het lijkt erop dat we een recept hebben gevonden voor transformatie, dat misschien uiteindelijk zal leiden tot een evolutie of zelfs revolutie:

Model TED talk NL gewoonte

 

Je bent uitgenodigd!

Ik nodig jullie allemaal uit om vanaf nu vraagtekens te zetten bij jouw en elkaars gewoonten. Stel jezelf en iedereen in je omgeving de ‘waarom’ vraag. Een speciale oproep aan de journalisten natuurlijk: stel de ‘waarom’ vragen altijd en overal. Stel vooral de vraag ‘Wat is het doel van het onderwijs’ wanneer je onze politici spreekt over de wijze waarop ze hun geld besteden…

Als ieder van ons op onderzoek uitgaat, deze vragen stelt, antwoorden daarop formuleert en daarnaar handelt, kunnen we met elkaar eindelijk een evolutie creëren, of zelfs een revolutie.
En dan leren we! 

Dank je wel!!

11 Reactie's
  • antoine
    Geplaatst op 11:45h, 02 april Beantwoorden

    Spijker op zijn kop! Top artikel!

  • Peter van Leerdam
    Geplaatst op 13:12h, 02 april Beantwoorden

    Beste Claire,

    Bedankt voor je al je werk! Eindelijk eens iemand met een echt vernieuwende visie op onderwijs. Een visie die de vraag stelt naar het waarom van onderwijs. Dat is tenminste een eerste stap in de goede richting. Want tot mijn verbazing richt onderwijs-innovatie zich vooral op ICT-toepassingen en organisatie-aspecten. Terwijl onderwijs toch vooral mensenwerk is. Werk door mensen, voor mensen. Dan ligt het toch voor de hand dat de transformatie van het onderwijs ook mensenwerk moet zijn?

    En zo moet ik direct wel een kanttekening plaatsen. Want onderwijs-transformatie is naar mijn mening geen te behalen doel op zich, maar één van de vele resultaten (bijproducten) die moeiteloos makkelijk voortvloeien uit de lopende spirituele transformatie van de mens. Want steeds meer mensen gaan meditatief leven (bewust gekozen en/of noodgedwongen). In een zich exponentieel versnellend transformatieproces, weten steeds meer mensen zich (24/7, gebaseerd op de dagelijkse ervaring!) bewust aanwezig in de feitelijk absoluut ondeelbaar ene werkelijkheid. Anders gesteld: steeds meer mensen ontwaken uit de droomwereld, die onze individuele en collectieve denk- en belevingswereld is (bezien van binnenuit de ervaringswerkelijkheid). Zij ontwaken in de feitelijk ruimtetijd-loze, ego-loze, alles-loze (ervarings)werkelijkheid die (er) voortdurend nu is en gebeurt. In de 24/7-ervaring van het ego-loze blijkt alles weggevallen, wat het ego voorheen zo deed lijden. Wat er overblijft is absolute Liefde. Onvoorwaardelijke Liefde voor iedereen en alles. Er is geen angst meer. Verzet is waanzin. Er is geen andere zinnige optie meer dan ‘Loving what is’, dan ‘ZEN-denken/voelen/willen’ doen wat de situatie vraagt. Dat komt altijd neer op: “Wat staat Liefde hier en nu te doen?”. Er is niemand meer die nu nog slachtoffer wil zijn. Want iedereen ervaart en respecteert elkaars authentieke leiderschap. Dat is veel leuker!

    In dit Licht kunnen we nu bottom-up samenwerkend leren excelleren. Met voor wie wil voortdurend nu de ambitie om boven onszelf uit te stijgen, tot aan het situationeel-pragmatisch Allerhoogst haalbare niveau! En iedereen kiest nu van harte oprecht voor voluit Liefde leven. Liefde leven brengt ons in beweging. Het doet alles in het lichaam stromen!

    Stel je nu eens een school voor vol kleine en grote mensen in de nieuwe energie. Iedereen straalt elkaar tegemoet. De Liefde stroomt doorheen de harten. De jongste mensjes (van 0 tot 2 à 3 jaar oud) zijn nu al zo. Nog zo vertederend mooi. Ze communiceren nog met hun hele lichaam. Helaas (of gelukkig?) zijn ze zich daarvan onbewust! Maar zodra ‘ikke’ zichzelf heeft ontdekt, zijn ze rijp voor het cognitieve onderwijs en het leren van vaardigheden. Er is niets mis met ego-ontwikkeling. Het taakje van Ego is zorgen dat de Ene zichzelf kan ervaren. Er is niets mis met denken/voelen/willen. Hun taakje is om voortdurend nu, volkomen-vrij-willig, te kiezen om de Liefde te laten stromen doorheen alles wat er is en gebeurt. Maar wat dramatisch ontbreekt in het onderwijs is bewustzijnsontwikkeling. Te beginnen bij de teamleden. Willen die nog wel wachten tot we samenleving erom vraagt? Schreeuwt een steeds groter worden aantal leerlingen er niet allang om? Het is overduidelijk tijd voor herbezinning!

    In dit Licht mogen we voortdurend nu Liefdevol verder werken aan onderwijsvernieuwing. Geen woorden, maar daden! Laten we samen werken aan Meesterschap. En wie weet, tot zo op school!

  • Harry Timmermans
    Geplaatst op 11:52h, 03 april Beantwoorden

    Beste Claire,

    Ik ben je zo dankbaar voor je talk op de vorige TedxEd. Het is in al mijn geledingen binnen ons bestuur bekeken en heeft kracht bijgezet bij hetgeen mijn directeuren en ik wilde bewerkstelligen. Om veranderingen te krijgen, heb je leerkrachten, maar ook een Raad van Toezicht en GMR nodig. Daar wordt nu vooral gesproken over het welzijn van de kinderen i.p.v. citoscores en begrotingen. Sinds jouw Talk en inspirerende bijeenkomsten is er veel gebeurd en vooruitgegaan. Dank je wel, vooral van de kinderen. Deze Talk mocht ik ook weer bijwonen en het gaat de komende weken weer rond bij alle geledingen. We zijn een stap verder en jouw toespraak gaat helpen om door te gaan.
    Bedankt!

  • Chris Noordam
    Geplaatst op 12:26h, 03 april Beantwoorden

    Prima volgende stap Claire. Mooi verwoord. We maken meters. Tot ziens!

  • Frits Roelofs
    Geplaatst op 15:40h, 04 april Beantwoorden

    Ik ben inmiddels een kleine veertig actief in het onderwijs, daarvoor was ik al een tijd, een jaar of vijftien passief in het onderwijs overigens. Ik vind het bijzonder dat op dit moment aan alle kanten de waarom-vraag gesteld wordt. Wouter Hart vraagt naar de bedoeling, Piet Weisfelt heeft het over de waartoe-vraag en jouw waarom-vraag heeft grotendeels dezelfde basis. Ik zelf zeg vaak dat ik niet weet of het menselijk bestaan zin heeft, maar dat ik ervoor kies om die zin wel te verbinden aan dit aardse leven, simpelweg omdat ik me daar beter bij voel. Die zin ligt dan vervolgens bij iets wat ik het liefst ‘leergulzigheid’ zou willen noemen. Dat is een combinatie van het goede van het oude behouden en het nieuwe van het avontuur telkens weer opzoeken. Dit geldt voor individuen en nog veel meer voor gemeenschappen, voor netwerken. Dat laatste is nog een grotendeels onontgonnen gebied. Daar mag het onderwijs van de komende jaren zich wat mij betreft nog meer op richten.

  • Marjan Zevenbergen
    Geplaatst op 15:13h, 16 april Beantwoorden

    Zo grappig, net een persoonlijk blog geschreven over mijn zoon vs. school……kwam ik dit tegen, ik heb de link eronder geplakt. Bedankt, top om dit helderder te krijgen en ik hoop op navolging in de praktijk.

    • erikvisser
      Geplaatst op 09:40h, 17 april Beantwoorden

      Hallo Marjan, heb ook net op je blog gereageerd. Veel herkenning.

  • Crowdfunding. Is het wat voor ons? – publicworks
    Geplaatst op 23:23h, 02 mei Beantwoorden

    […] Operation Education hebben we ambitieuze plannen en zijn dus druk bezig met financiering en daarbij onderzoeken we ook serieus crowdfunding. Past […]

  • Claire Boonstra | Campus Seminar Amsterdam
    Geplaatst op 08:32h, 22 juni Beantwoorden

    […] Bekijk hier haar laatste TED Talk voor TEDx Education […]

  • Het waarom van onderwijs | RobScoops | Scoop.it
    Geplaatst op 17:25h, 11 augustus Beantwoorden

    […] Het waarom van onderwijs. Ieder van ons neemt beslissingen als het om onderwijs gaat. Waarop baseer je die beslissingen? Wat drijft jouw besluitvorming?  […]

Geef een reactie