Melissa de Wit: “Door de Leergang voel ik me krachtiger in mijn eigen overtuiging”

Stichting Spaarnesant startte het kalenderjaar 2026 goed met de Leergang De Bedoeling in de Praktijk. Melissa de Wit, leerkracht bij IKC De Argonauten, was een van de deelnemers. Tijdens 4 bijeenkomsten doken ze met een groep collega’s dieper in de bedoeling van onderwijs. Voor Melissa was er vooral veel herkenning en bevestiging dat haar eigen visie op onderwijs, en hoe ze van daaruit handelt, het goede is. In deze blog vertelt ze over wat in de leergang haar zo raakte.

IKC de Argonauten bestaat bijna 10 jaar en al 9 jaar daarvan is Melissa onderdeel van het team. Als leerkracht van groep 5 en als IPC*-coördinator denkt ze graag mee over het vormgeven van het onderwijs. De jaren daarvoor werkte ze op een andere school: de Zuidwester. Daar heeft ze wel voor iedere klas gestaan, maar ze had altijd al het gevoel dat er iets niet klopte. Ze kon niet staan achter de manier van lesgeven: resultaatgericht, toetsen bij kleuters, de Cito-toets. Maar als ze er met collega’s over sprak, voelde ze zich onbegrepen en alleen in haar gevoel en visie. Dit maakte haar zo ongelukkig dat ze er zelfs over nadacht om het onderwijs uit te stappen.

Melissa: “Ik dacht erover na om het onderwijs uit te gaan, maar met coaching die ik via Spaarnesant kreeg, is er toch weer een vuurtje gaan branden voor het onderwijs. Ik voelde dat ik iets wilde betekenen. Na een hoop onderzoek kwam ik de TED-talk van Claire tegen. Dat raakte me. Wat zij vertelt, is precies wat ik voel. Het was als thuiskomen; de realisatie dat ik niet de enige ben die zo denkt. In 2016 keek ik de film ‘Wat is het doel van onderwijs?’ van Operation Education, waarin ook Claire vertelt. Vanaf toen ben ik dat verhaal meer gaan delen met collega’s. Ik ben Claire altijd blijven volgen. Toen vorig jaar vanuit Spaarnesant het aanbod kwam om deel te nemen aan de Leergang de Bedoeling in de Praktijk, voelde ik aan alles dat dit precies was wat ik nodig had.”

“Claires verhaal deed me inzien dat ik niet de enige ben die zo denkt.”

Collegiaal waarderend onderzoek

“Door deel te nemen hoopte ik vooral meer tools in handen te krijgen voor het collegiaal waarderend onderzoek (CWO) waar ik kartrekker van ben binnen onze scholen. Dit CWO is gebaseerd op het idee dat als je iets wilt veranderen, je eerst waarderend moet kijken naar wat er is, versterken wat werkt. En vanuit daar kijken wat anders kan. Met een team bezoeken we alle scholen van onze stichting. We spreken met leerkrachten, leerlingen, eventueel ouders, directie en ib’ers. We zien wat er gebeurt en geven terug waar ze nog een slag kunnen maken.

Ik vind dit heel leuk om te doen, omdat ik zo bij andere scholen kom en zie welke mooie dingen ze daar doen. Het is een hele mooie manier van beoordelen, omdat het gebeurt vanuit een collegiaal oogpunt en we vooral focussen op de goede dingen. Heel anders dan bijvoorbeeld een audit of bezoek van de inspectie. De schoolteams krijgen er juist vaak heel veel energie van.”

Erkenning

“Verder was ik vooral heel nieuwsgierig naar de verhalen van andere collega’s die aan gaan op het verhaal van Claire. Ik hoopte te merken dat zij er óók open voor staan en met ze in gesprek te gaan. Ik was er heel erg aan toe om nóg meer bevestigd te worden in mijn gevoel dat er iets anders mogelijk is binnen het onderwijs. Dat is zeker gelukt!”

Vier bijeenkomsten

1. De fuik van het systeem

“De eerste bijeenkomst stond vooral in het teken van elkaar en elkaars verhalen leren kennen. We praatten over het ontstaan van het systeem en hoe het ons dagelijks beïnvloedt. Ik hoorde veel hoe anderen ook tegen het systeem aanbotsen en wat dat met de kinderen doet. Verhalen van kinderen die niet meer goed meekomen tot kinderen die zelfs thuis komen te zitten. Heel schrijnend. Het belang van ‘het moet anders’ kwam deze sessie heel duidelijk naar voren.”

2. De bedoeling als kompas

In de tweede bijeenkomst draaiden we de fuik om – om tot de bedoeling te komen. De manier waarop dit werd uitgelegd was voor Melissa echt een eyeopener. “Het werd me ineens heel helder dat de wettelijke opdracht eigenlijk heel vrij is. Dat toetsen niet verplicht is. Dat het erom gaat dat kinderen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen en dat selecteren en in hokjes plaatsen daar niet bij hoort. We moeten echt naar die buitenste ‘vlammen’ van de Onderwijsfuik. Ik merkte echt dat dit verhaal iedereen raakte.”

“Wat we te doen hebben is nog heel groot, maar ik denk wel dat het daarmee begint: met elkaar het gesprek aangaan.”

3. Het openbreken van patronen

In de derde sessie gingen we aan het slag met Onderwijsvragen. “Ik had Het Onderwijsvragenboek al, dus de vragen waren voor mij niet nieuw. Wat wel nieuw was, was het helemaal uitpluizen en opschrijven van één vraag in tweetallen. En om vervolgens met de groep alle sheets te bekijken. Ik merkte op dat zoveel dingen vastzitten, omdat we het doen omdat we het altijd al zo hebben gedaan. Maar als je dat begrijpt, zie je ineens dat dat geen reden meer is om het zo te blíjven doen. Ook dát was voor mij – en vele anderen – een enorme eyeopener. Hierdoor ontstonden hele mooie gesprekken. Hoe zou het anders kunnen? Wat we te doen hebben is nog heel groot, maar ik denk wel dat het daarmee begint: met elkaar het gesprek aangaan.”

4. Ontwerpen vanuit de bedoeling

“In de vierde sessie lag de focus op onze eigen kracht: waar zit die en wat wil je delen? Waar wil je nog in groeien? We moesten voor onszelf een challenge opschrijven en die uitspreken naar anderen. Iedereen zocht een maatje om mee te sparren. Ik vond het heel fijn om feedback te krijgen en haar ook dat te kunnen geven en ook om na de Leergang contact te blijven houden. Ik vond het leuk om te merken dat door het hardop uitspreken van mijn intentie, het pas écht ging leven. Ik heb mezelf voorgenomen om deze meivakantie goed uit te pluizen hoe ik verder wil in het onderwijs. Ik sta namelijk al bijna 25 jaar voor de klas en ik denk dat dit een mooi moment is om iets dieper te gaan, bijvoorbeeld met het CWO en verandermanagement.”

De grootste verbazing

Iets wat Melissa het meest is bijgebleven, is het verhaal achter de lesmethoden. “Toen ik erachter kwam wie die methoden maakt, op welke manier en waar het grote geld naartoe gaat, schrok ik enorm. Het voelde alsof ons vak niet meer belangrijk was. Ik besefte me dat het volgen van een methode zo afdoet aan ons mooie vak. Ik denk dat het niet erg is om ze te hebben; ze kunnen zeker een leidraad zijn. Maar volg ze niet blind en wees kritisch. Hoe gebruik je ze? Wanneer toets je? Wat doe je met die resultaten? Dit onderwerp levert nog altijd veel discussie op met collega’s. Ik merk echt dat iedereen vastzit in het systeem.”

“Door de leergang voel ik me krachtiger in mijn overtuiging naar anderen.”

Krachtiger in overtuiging

En de tools die Mellissa in handen heeft gekregen door haar deelname? “Ik heb meer kennis van zaken gekregen en ik besef nog meer dat wat ik doe, het juiste is. Ik deed het al een beetje anders, wat soms wat discussie opleverde met collega’s. Door de leergang voel ik me krachtiger in mijn overtuiging naar anderen. Ik heb mijn woordje klaar als iemand met kritiek komt. Daarbij heb ik me echt kunnen verbinden met anderen en weten te vertragen. Dat vind ik ook erg waardevol.”

Nieuwe focus en energie

“Al met al vond ik de leergang heel krachtig. Ook al was er veel voor mij al bekend, toch vond ik het fijn om alles nog een keer te horen. Ik geloof erg in de kracht van herhaling. Ik vond het heel prettig hoe Stef, Claire en Claudette alles hebben vormgegeven. De afwisseling tussen luisteren, doen, praten en beeldend maken. De diepgang die we opzochten. De juiste vragen die werden gesteld. Het steeds terugkeren naar het waarom. Hun begeleiding vond ik erg fijn. Het waren pittige dagen, maar toch was er veel focus en ging ik iedere avond weer met veel nieuwe energie terug naar huis.

Ik zou het iedereen in onderwijsland aanraden om mee te doen, als je de kans krijgt. Binnenkort hebben we bij Spaarnesant weer een studiedag. Ik ga collega’s die ik tegenkom die ook tegen het systeem aanlopen zeker zeggen deel te nemen, als er een volgende keer komt!”

Melissa’s laatste advies aan iedereen die ook voelt dat het anders kan: “Ga eens verder kijken wat er nog meer is. Durf ruimte te nemen om het op een andere manier te zien.”

Over de Leergang de Bedoeling in de Praktijk

Meer weten over de Leergang? Op deze pagina lees je er meer over. Uiteraard kun je ook contact met ons opnemen. We staan klaar om je vragen te beantwoorden.

*IPC-onderwijs, International Primary Curriculum, is een eigentijds curriculum voor het basisonderwijs waarin effectief leren centraal staat. Zaakvakken worden hierin thematisch aangeboden, zodat kinderen hun eigen leerproces kunnen volgen.