Van ‘Expeditie Leiderschap’ naar ‘Expeditie met Lef’
Lenny Voets deed mee met cohort 7 van Expeditie Leiderschap (EL). “Ik had inspiratie nodig.” En die kreeg ze. In de jaren erna zette ze een soort Agora-klas op bij een bestaande vo-school, ontwikkelde ze een eigen leerlingvolgsysteem én organiseerde ze een soort Expeditie Leiderschap in het klein voor leerkrachten van haar collega-scholen in Eindhoven. En dat allemaal terwijl ze ook de onderwijsvisie van de basisschool waar ze schoolleider is, vernieuwde en een geheel nieuw schoolgebouw ontwierp. In deze blog vertelt Lenny meer over haar ervaringen en visie.
Lenny besloot mee te doen aan Expeditie Leiderschap, omdat ze behoefte had aan inspiratie. Lenny: “Ik zocht verdieping, een opleiding waarbij je dieper ingaat op je eigen ontwikkeling, maar zónder verplicht allerlei werkstukken te maken. Ook wilde ik graag mijn netwerk uitbreiden en andere onderwijsprofessionals ontmoeten die anders kijken naar onderwijs. Claire volgde ik al langer; ik was onwijs fan van haar. Het was voor mij dan niet meer dan logisch om EL te gaan doen.”
“Mijn groepsgenoten waren een grote inspiratie- en motivatiebron. Ze vormen een netwerk waarop ik kan vertrouwen.”
Inspiratiebron
“Het fijne van Expeditie Leiderschap vond ik vooral om weer met name te kijken naar wat mijn eigen bedoeling is. Om me te realiseren dat the sky the limit is en dat ik er gewoon voor moet gaan. EL heeft me enorm veel kracht gegeven om te gaan pionieren. De bezoeken aan allerlei locaties inspireerden me ook inhoudelijk.
Mijn groepsgenoten waren ook een grote inspiratie- en motivatiebron. Ze vormen een netwerk waarop ik kan vertrouwen. Sommigen van hen stonden aan de basis van de projecten die ik daarna gedaan heb. Mijn grootste droom was op dat moment een ander soort vo op te zetten en leerkrachten meer te betrekken bij het werken in het onderwijs. Iemand uit mijn groep werkte al zoals ik in gedachten had. Door mijn bezoek aan haar school, raakte ik zo geïnspireerd dat ik het zelf ook echt ben gaan doen.”
Nieuwe onderwijsstroming
Lenny is schoolleider van basisschool De Spaaihoeve, in de basis een Jenaplanschool. 10 jaar geleden hebben ze hun onderwijsvisie onder de loep genomen en 8 jaar geleden trokken ze in hun nieuwe schoolgebouw dat ze zelf hebben laten bouwen. Ze werken hier met 4 units, zijn inclusief, werken samen met ergotherapeuten, kindercoaches en psychologen die ook in het gebouw aanwezig zijn. Ze gaan op huisbezoek bij kleuters en geven cursussen aan ouders. Lenny: “Veel mensen zijn benieuwd: hoe krijg je 100 kinderen in één ruimte? Dat heeft alles te maken met cultuur en mindset. Iedereen is van harte uitgenodigd om een keer te komen kijken hoe we dat doen.”
Lenny wilde eigenlijk een nieuw soort vo opzetten dat mooi aansluit op deze basisschool. Maar het onderwijslandschap in Eindhoven zat al ‘vol’ en dus mocht ze geen nieuwe school oprichten. Ze is toen in gesprek gegaan met verschillende bestaande scholen en uiteindelijk was één school (met 2 locaties) erg enthousiast: Stedelijk College Eindhoven. Vanaf dat moment ging het snel. “We zetten een projectteam op, maakten budget vrij, gingen op schoolbezoeken door het land om inspiratie op te doen en uiteindelijk hebben we een nieuwe onderwijsstroming ontwikkeld in de locatie Henegouwenlaan: De Campus.”
De Campus
“De Campus is een soort Agora-klas. Er zijn leerpleinen waar de leerlingen van alle niveaus (vmbo-basis t/m vwo) bij elkaar zitten. Ze werken in thema’s, waardoor de leerlingen veel beter begrijpen waarom ze dingen moeten leren. Er zijn inspiratieleerkrachten (vakdocenten) en begeleiders. Leerlingen kunnen per opdracht kiezen uit 3 niveaus. Ze kunnen bijvoorbeeld een wiskundige opdracht doen op vmbo-niveau en een talige opdracht op vwo-niveau. Op woensdag doet iedereen iets in het vmbo-gebouw, denk aan houtbewerking, verzorging, etc.
Er zijn geen cijfers. Soms zijn er wel kleine instaptoetsen om te kijken op welk niveau een leerling zit. Dit zorgt ervoor dat ze veel minder druk ervaren. De leerlingen vinden deze vorm van onderwijs veel leuker dan verwacht. Het eerste jaar startten er 22 kinderen van 11 verschillende basisscholen, ook van erg traditionele basisscholen. Die zijn allemaal gebleven. Inmiddels zitten we in het derde jaar en hebben we 2 volle brugklassen, 2 tweedejaars en 1 derdejaars klas.”
“Geen enkel systeem voldeed aan onze wensen. Toen zijn we het zelf maar gaan bouwen.”
Ontwikkeling van Mijn Pad
Lenny: “Ondertussen liep ik er op mijn eigen school tegenaan dat de administratieve druk erg groot werd voor de leerkrachten. We moesten op allerlei plekken gegevens invullen, wat voor verwarring en rompslomp zorgde. We willen alles op één plek, maar geen enkel systeem voldeed aan onze wensen. Toen zijn we het maar zelf gaan bouwen. Samen met een applicatiebouwer stond de basis redelijk snel. Alleen de beveiliging inbouwen nam veel tijd in beslag, maar is nu ook helemaal in orde volgens de wetgeving. In januari 2025 hebben we de eerste verslagen uitgedraaid via Mijn Pad.
Het fijne aan ons systeem is dat je per leerling in één oogopslag het complete plaatje in beeld hebt. Leerkrachten kunnen hier alles bijhouden, van informatie over de thuissituatie en gedrag, tot diagnoses zoals dyslexie. Ze kunnen even snel iets invoeren via hun telefoon en de informatie wordt netjes opgeslagen.
Een paar leuke features:
- Doelsysteem: de leerkracht kan leerdoelen instellen per leerling en aangeven in hoeverre hij/zij denkt dat de leerling die heeft behaald. Leerlingen vanaf groep 5 kunnen dit ook zelf doen via de kind-app.
- De leerkracht krijgt een melding als er een evaluatie (van de doelen) moet plaatsvinden.
- ‘Trotsmap’: een verslag van wat de leerling allemaal heeft gedaan.
- Complimentenblad: hierop worden de familieleden gemotiveerd om iets leuks op te schrijven, bijv. waar ze trots op zijn.
- De techniek verwerkt alle informatie in een verslag dat is opgebouwd rond de thema’s hoofd, hart en handen.”
“Als je drive en passie hebt, kan niemand er slechter van worden. Ga het gewoon proberen!”
Expeditie met Lef
Zoals genoemd had Lenny de wens om leerkrachten meer te betrekken bij het onderwijs. Lenny: “Ik zie startende leerkrachten van de pabo afkomen met enorm veel energie en inspiratie, om vervolgens al snel af te drijven door alle ‘regels’, administratie, etc. Dat wilde ik tegengaan. Daarom heb ik samen met mijn collega’s Michelle – met wie ik samen EL deed – en Saskia, een soort EL in het klein opgezet voor 20 leerkrachten van de scholen van ons bestuur: Expeditie met Lef.
In 5 studiedagen gaan ze met een leerteam in op vragen als: ‘Waarom doe je de dingen die je doet? Wat zijn je waarden? Kun je met jouw lef iets op gang brengen in je eigen school? Inmiddels doen we dit al 4 jaar, dus hebben we samen al bijna 100 leerkrachten kunnen inspireren met het EL-gedachtengoed!”
Op zoektocht naar jezelf
Lenny: “Iets wat ik zeker bij EL heb geleerd en ook in mijn omgeving meegeef: je onderwijs hoeft niet allemaal al voorbedacht te zijn en in beton gegoten. Als je drive en passie hebt, kan niemand er slechter van worden. Ga het gewoon proberen! Ga op zoektocht naar jezelf en maak er iets van! Natuurlijk kun je je laten inspireren door andere plekken, dat heb ik ook gedaan, maar je kunt niet een ander concept kopiëren en plakken. Het is belangrijk dat je vanuit je eigen kern werkt.”
Lees ook deze blogs
Van ‘Expeditie Leiderschap’ naar ‘Expeditie met Lef’
Curriculumontwikkeling en toetsing, naar een betere samenhang
Melissa de Wit: “Door de Leergang voel ik me krachtiger in mijn eigen overtuiging”