Democratische School De Ruimte en Marimbaschool

6 november 2026 van 09:30 – 16:00

Burgerschap en inclusiviteit: het kind als uitgangspunt

Iedereen heeft het er over, inclusiviteit, burgerschap, het kind als uitgangspunt nemen. Deze scholen doen het. Kom ervaren wat onderwijs vanuit gelijkwaardigheid en maatschappelijke betrokkenheid betekent.

Wat gebeurt er met een school als je écht vertrouwen geeft aan het kind? Als vertrouwen niet alleen een waarde is op papier, maar de grondslag is van alles wat je doet: van de manier van kijken naar ontwikkeling, de inrichting van de ruimte tot de rol van de volwassene. Van de manier waarop de school wordt geleid en er besluiten worden genomen tot de vraag wie er eigenlijk bepaalt wat er geleerd wordt?

In dit Field Lab bezoeken we twee scholen die elk op hun eigen manier bewust kiezen voor het kind als vertrekpunt. Democratische School de Ruimte in Soest en Marimbaschool in Baarn. We worden meegenomen door leiders van deze scholen, met een heldere visie en de motivatie om die visie elke dag in praktijk te brengen. Twee scholen, twee aanpakken, één gedeelde overtuiging: kinderen willen van nature leren, en wij hoeven hen daar niet toe te dwingen. Wij geven hen de ruimte en het vertrouwen.

In de ochtend zijn we te gast bij Democratische school De Ruimte in Soest, waar Lotje Opdam ons verwelkomt. De meeste scholen breken nu hun hoofd over hoe je burgerschap invult en kinderen democratische waarden meegeeft – bij De Ruimte, is dit exact wat ze al die tijd al deden en doen. De Ruimte is een van de oudste democratische scholen van Nederland en biedt plek aan kinderen en jongeren van 2 tot 22 jaar.

Er is geen vooraf vastgesteld curriculum. Kinderen kiezen zelf wat, wanneer en hoe ze leren. Ze dragen samen met staf en docenten verantwoordelijkheid voor de school als geheel, inclusief de afspraken, de roosters en de dagelijkse beslissingen. We horen van Lotje hoe zij mede leiding geeft aan een school waar inclusiviteit en gelijkwaardigheid geen ideaal is maar dagelijkse praktijk. Ze laat zien en ervaren wat er gebeurt met kinderen als je hen werkelijk serieus neemt als mensen met een eigen wil, een eigen tempo en wanneer ze hun eigen leven vorm laat geven.

In de middag reizen we door naar de Marimbaschool in Baarn, waar Barbara Nellestijn ons meeneemt in haar verhaal als initiatiefnemer. Barbara richtte de Marimbaschool op vanuit een diepe overtuiging: het onderwijs richt zich te veel op kennisoverdracht en het halen van doelen en te weinig op het werkelijke kind. De Marimbaschool werkt vanuit drie kernwaarden: vertrouwen, gelijkwaardigheid en verantwoordelijkheid.

Ze vertrekken altijd van binnen naar buiten: van wat het kind al is, kan en wil, naar de wereld eromheen. Iedereen is nu op zoek naar antwoorden voor inclusief onderwijs, deze school doet dit vanuit de visie en past zich aan aan het kind en diens ontwikkeling en niet andersom. En ieder kind wordt gezien in zijn eigenheid, niet als leerling dat een norm moet halen. Op deze school is de natuur een volwaardig klaslokaal.

Nieuwsgierigheid is het startpunt. Wat verbindt Lotje en Barbara, De Ruimte en de Marimbaschool? Beide teams weigeren het kind te zien als een te vullen vat. Beiden geloven dat echte ontwikkeling ontstaat als een kind zichzelf mag zijn: nieuwsgierig, vrij, verantwoordelijk. Beide laten zien dat dit geen utopie is, maar werkelijkheid die je elke dag opnieuw vormgeeft. En beide schoolleiders weten uit ervaring wat het vraagt van jou als volwassene om werkelijk los te laten, en wat het oplevert als je dat doet.

Na deze dag neem je niet alleen inspiratie mee naar huis. Je gaat naar huis met nieuwe vragen over je eigen praktijk. Over de ruimte die jij geeft. Over het vertrouwen dat jij hebt. En over wat er mogelijk wordt als je het kind echt het stuur laat houden. Gun jij jezelf en de kinderen inspiratie uit de School voor het Leven?

Praktische informatie

Locatie: We starten dit Field Lab bij de Democratische School De Ruimte: Insingerstraat 39 in Soest
Aansluitend vertrekken we naar de Marimbaschool: Wildenburglaan 4, 3744 MK Baarn.

Tijd: 09:30 – 16:00u
Inloop op de De Ruimte is vanaf 09:00.

Gedurende deze dag zullen we samen een seizoensgebonden lunch nuttigen. Uiteraard is er ook tijd om je verder te verbinden met de andere gasten.

Aan deze Field Lab kunnen maximaal 15 mensen deelnemen.

**Kosten: 135 euro* per persoon**

*Bedragen zijn vrij van btw.

Wanneer je liever een factuur wilt ontvangen, stuur ons dan een e-mail: contact@operationeducation. Benoem hierin het aantal kaarten wat je wilt bestellen en de naam en het e-mailadres van de deelnemer(s).